Diş Erozyonu(Abrazyon) Belirtileri ve Tedavisi
Diş Erozyonu Nedir?
Diş Abrazyonu Nedir?
Erozyon, Abrazyon ve Atrizyon Arasındaki Fark Nedir?
Bu kavramlar farklı aşınma mekanizmalarını tanımlar:
- Erozyon: Asitlerin diş dokusunu kimyasal olarak çözmesidir.
- Abrazyon: Dışarıdan gelen mekanik sürtünmenin dişi aşındırmasıdır.
- Atrizyon: Dişlerin birbirine temasıyla oluşan aşınmadır.
Diş sıkma ve gıcırdatma daha çok atrizyona neden olur. Aynı kişide erozyon, abrazyon ve atrizyon birlikte bulunabilir. Tedavi planlanırken baskın nedenin belirlenmesi gerekir.
Diş Erozyonunun Nedenleri Nelerdir?
Diş erozyonuna dış kaynaklı veya mide kaynaklı asitler neden olabilir.
Dış kaynaklı etkenler şunlardır:
- Gazlı ve asitli içecekler
- Enerji ve sporcu içecekleri
- Meyve suları
- Narenciye ürünlerini sık tüketme
- Sirke ve ekşi ürünler
- Asitli şekerlemeler
- Asitli içecekleri ağızda bekletme
- Gün boyunca sık aralıklarla asitli içecek yudumlama
- Bazı mesleki kimyasal maruziyetler
Mide kaynaklı etkenler arasında şunlar bulunur:
- Reflü
- Sık kusma
- Gebelikte uzun süren kusmalar
- Bazı mide hastalıkları
- Yeme bozuklukları
- Alkol kullanımına bağlı tekrarlayan kusma
Asitli ürünün yalnızca miktarı değil, ne sıklıkta ve nasıl tüketildiği de önemlidir. Gün boyunca küçük yudumlarla asitli içecek tüketmek dişleri tekrar tekrar asit etkisine maruz bırakabilir.
Abrazyonun Nedenleri Nelerdir?
Diş yüzeyindeki mekanik aşınmaya şu alışkanlıklar katkıda bulunabilir:
- Sert kıllı diş fırçası kullanmak
- Fırçayı fazla bastırmak
- Uzun süre sert yatay hareketlerle fırçalamak
- Aşındırıcılığı yüksek diş macunlarını sık kullanmak
- Karbonat, kömür tozu veya benzeri maddelerle dişleri ovalamak
- Kürdan veya farklı sert cisimleri dişlere sürekli sürtmek
- Tırnak, kalem veya benzeri cisimleri ısırmak
- Ağız takılarının sürekli dişe temas etmesi
- Uygun olmayan protez veya ağız içi araçlar
Fırçalamanın süresi kadar uygulanan basınç, kullanılan macun ve diş yüzeyinin asitle yumuşamış olması da aşınmayı etkileyebilir.
Diş Erozyonu ve Abrazyon Belirtileri Nelerdir?
Diş aşınması erken dönemde belirti vermeyebilir. İlerledikçe şu değişiklikler görülebilir:
- Sıcak ve soğuğa karşı hassasiyet
- Tatlı veya ekşi gıdalarda sızlama
- Diş renginin daha sarı görünmesi
- Ön diş uçlarında incelme veya şeffaflaşma
- Diş yüzeyinde parlak ve pürüzsüz alanlar
- Çiğneme yüzeylerinde çukurlaşma
- Diş eti hizasında çentik veya oluklar
- Dolguların çevredeki diş yüzeyinden yüksek görünmesi
- Ön diş kenarlarında kırılma
- Diş boyunda kısalma
- Isırma düzeninde değişiklik
Sararma her zaman lekelenmeden kaynaklanmaz. Mine inceldiğinde altındaki daha sarı renkli dentin tabakası görünür hale gelebilir.
Diş Aşınması İlerlerse Ne Olur?
Mine kaybı arttığında dentin açığa çıkabilir ve aşınma daha hızlı ilerleyebilir. İleri durumlarda şu sorunlar oluşabilir:
- Sürekli hassasiyet
- Dişlerde çatlak veya kırılma
- Çiğneme yüzeylerinin düzleşmesi
- Dişlerin kısalması
- Isırma düzeninde değişiklik
- Dolguların kenarlarında sorun
- Estetik görünümde değişiklik
- Diş sinirine yaklaşan derin doku kaybı
Çok ileri ve yaygın aşınma çiğneme düzenini etkileyebilir. Bununla birlikte her diş aşınmasının doğrudan çene eklemi hastalığına yol açacağı söylenemez.
Diş Aşınması Nasıl Teşhis Edilir?
Tanı ağız ve diş muayenesiyle konulur. Diş hekimi aşınmanın yerini, şeklini, derinliğini ve olası nedenlerini değerlendirir.
Muayene sırasında şu konular sorgulanabilir:
- Beslenme alışkanlıkları
- Asitli içecek tüketimi
- Reflü ve mide şikâyetleri
- Sık kusma öyküsü
- Diş fırçalama yöntemi
- Kullanılan diş macunu
- Diş sıkma ve gıcırdatma
- Ağız kuruluğu
- Kullanılan ilaçlar
- Mesleki veya sportif alışkanlıklar
Fotoğraflar, ağız içi taramalar, ölçüler veya modeller aşınmanın zaman içindeki ilerlemesini takip etmek için kullanılabilir. Röntgen, doku kaybının ve diş sinirine yakınlığın değerlendirilmesinde gerekli olabilir.
Diş Erozyonu ve Abrazyon Tedavisi Nasıl Yapılır?
Tedavi, yalnızca aşınan bölgeyi doldurmaktan oluşmaz. Öncelikle aşınmaya neden olan etkenin belirlenmesi ve mümkün olduğunca azaltılması gerekir.
Tedavi planı şu basamakları içerebilir:
- Beslenme alışkanlıklarının düzenlenmesi
- Reflü veya sık kusmanın değerlendirilmesi
- Fırçalama tekniğinin düzeltilmesi
- Aşındırıcılığı düşük diş macunu seçilmesi
- Florürlü ürünlerin kullanılması
- Hassasiyet giderici uygulamalar
- Tükürük yetersizliğinin değerlendirilmesi
- Gerekli durumlarda dolgu veya bonding
- İleri doku kaybında daha kapsamlı restorasyonlar
- Diş sıkma bulunuyorsa buna yönelik planlama
Her aşınmış dişe dolgu veya kaplama yapılması gerekmez. İlerlemesi durmuş, yüzeysel ve şikâyet oluşturmayan alanlar takip edilebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Diş erozyonu ile abrazyon arasındaki fark nedir?
Erozyon, asitlerin diş dokusunu kimyasal olarak çözmesidir. Abrazyon ise sert fırçalama veya yabancı bir cismin sürtünmesi gibi dış mekanik etkilerle oluşur.
Aşınan diş minesi yeniden oluşur mu?
Hayır. Fiziksel olarak kaybedilen mine yeniden oluşmaz. Florürlü ürünler kalan yüzeyin güçlenmesine yardımcı olabilir ancak oluşmuş doku kaybını geri getirmez.
Diş erozyonunda mutlaka dolgu gerekir mi?
Hayır. Yüzeysel, ilerlemeyen ve şikâyet oluşturmayan aşınmalar takip edilebilir. Dolgu gereksinimi kaybın derinliğine, hassasiyete ve dişin yapısal durumuna göre belirlenir.
Diş aşınması sıcak ve soğuk hassasiyetine yol açar mı?
Evet. Mine inceldiğinde veya dentin açığa çıktığında sıcak, soğuk, tatlı ve ekşi gıdalar kısa süreli sızlama oluşturabilir.
Asitli içecekten sonra dişler hemen fırçalanmalı mı?
Diş yüzeyi asit etkisiyle geçici olarak yumuşayabileceği için hemen sertçe fırçalamak uygun değildir. Ağız suyla çalkalanabilir ve fırçalama için yaklaşık 30-60 dakika beklenebilir.
Sert kıllı fırça abrazyona neden olur mu?
Sert fırça, fazla basınç ve yanlış teknik diş eti hizasındaki aşınmaya katkıda bulunabilir. Ancak bu bölgedeki her çentiğin tek nedeni fırçalama değildir.
Reflü dişlerde nasıl aşınma yapar?
Ağza ulaşan mide asidi özellikle dişlerin iç ve çiğneme yüzeylerinde erozyona neden olabilir. Dağılım kişiden kişiye değişebilir.
Beyazlatıcı diş macunları mineyi aşındırır mı?
Ürünlerin aşındırıcılığı birbirinden farklıdır. Yoğun aşındırıcı ürünlerin sık ve sert kullanımı doku kaybına katkıda bulunabilir.
Diş erozyonu çürük müdür?
Hayır. Çürükte bakterilerin oluşturduğu asitler rol oynar. Erozyonda ise gıda, içecek veya mide kaynaklı asitler diş yüzeyini etkiler. İki durum aynı kişide birlikte bulunabilir.
Fiyat Bilgilendirmesi
Yasal Uyarı
+90 (312) 503 33 00
+90 532 685 52 98
Ufuk Üniversite Cad. Arma Kule
No : 11-B / 38 Kat 11-12 Çukurambar, Çankaya