Diş hassasiyeti; soğuk, sıcak, tatlı, ekşi, hava teması veya fırçalama sırasında ortaya çıkan kısa süreli ve keskin sızlama hissidir. En sık, dentin adı verilen hassas tabakanın açığa çıkmasıyla oluşur.
Hassasiyet giderici diş macunları ve doğru ağız bakımı bazı kişilerde yakınmaları azaltabilir. Ancak
diş çürüğü, çatlak, dolgu sorunu ve diş sinirindeki iltihap da benzer ağrıya neden olabilir. Bu nedenle özellikle tek bir dişte başlayan, uzun süren veya giderek artan ağrı diş hekimi tarafından değerlendirilmelidir.
Diş Hassasiyeti Nedir?
Dişin ağız içinde görünen bölümünü mine, kök yüzeyini ise daha ince bir koruyucu tabaka örter. Bu tabakaların altında dentin bulunur.
Dentin, dişin sinirine doğru uzanan mikroskobik kanallar içerir. Dentin açığa çıktığında sıcaklık değişimi, hava, dokunma veya bazı gıdalar bu kanallardaki sıvının hareket etmesine neden olabilir. Bu hareket sinir uçlarını uyararak kısa süreli ve keskin bir sızlama oluşturabilir.
Bu durum dentin hassasiyeti olarak adlandırılır. Ancak benzer ağrıya yol açabilecek diğer diş hastalıklarının önce dışlanması gerekir.
Diş Hassasiyetinin Belirtileri Nelerdir?
Dentin hassasiyetinde ağrı çoğunlukla:
- Ani başlar
- Keskin veya elektrik çarpması benzeri hissedilir
- Belirli bir uyaranla ortaya çıkar
- Uyaran uzaklaştığında kısa sürede azalır
- Bir veya birden fazla dişte görülebilir
Hassasiyeti tetikleyebilecek durumlar şunlardır:
- Soğuk su ve içecekler
- Sıcak yiyecek ve içecekler
- Tatlı gıdalar
- Ekşi ve asitli ürünler
- Soğuk hava
- Diş fırçalama
- Diş ipi kullanımı
- Dişe dokunma
Uyaran ortadan kalktıktan sonra uzun süre devam eden, kendiliğinden başlayan veya gece uyandıran ağrı basit dentin hassasiyetinden farklı olabilir.
Diş Hassasiyeti Neden Olur?
Diş hassasiyeti farklı nedenlerle ortaya çıkabilir:
- Diş eti çekilmesi
- Diş minesinin aşınması
- Asit kaynaklı diş erozyonu
- Sert veya fazla baskılı fırçalama
- Çürük
- Çatlak ya da kırık diş
- Eski veya uyumsuz dolgu
- Diş sıkma ve gıcırdatma
- Diş beyazlatma işlemi
- Diş taşı temizliği veya diş eti tedavisi sonrası geçici hassasiyet
- Ağız kuruluğu
- Reflü veya sık kusma
- Yakın zamanda yapılan dolgu ve diğer diş işlemleri
Tedavinin etkili olabilmesi için öncelikle hassasiyetin kaynağı belirlenmelidir.
Diş Hassasiyeti Nasıl Teşhis Edilir?
Diş hekimi ağrının ne zaman başladığını, ne kadar sürdüğünü ve hangi uyaranlarla ortaya çıktığını değerlendirir.
Muayenede şu kontroller yapılabilir:
- Çürük araştırılması
- Diş eti çekilmesinin değerlendirilmesi
- Dolgu ve kaplamaların kontrolü
- Dişlerde çatlak bulunup bulunmadığının incelenmesi
- Soğuk veya hava testi
- Isırma testi
- Dişe hafif vurma testi
- Diş eti ve diş taşı değerlendirmesi
- Gerekli durumlarda röntgen
Dentin hassasiyeti, benzer şikâyete neden olabilecek diğer sorunlar dışlandıktan sonra değerlendirilir.
Diş Hassasiyeti Tedavisi
Tedavi, hassasiyetin nedenine göre belirlenir. Kullanılabilecek yöntemler şunlardır:
- Profesyonel florür uygulaması
- Dentin kanallarını kapatmaya yardımcı ürünler
- Bağlayıcı ajan veya koruyucu vernik
- Kompozit dolgu
- Çürük tedavisi
- Eski dolgunun yenilenmesi
- Çatlak dişe yönelik tedavi
- Diş eti hastalığının tedavisi
- Uygun durumlarda diş eti cerrahisi
- Diş sıkmaya yönelik gece plağı veya farklı tedaviler
- İleri pulpa hastalığında kanal tedavisi
Lazer bazı hassasiyet vakalarında değerlendirilebilir ancak her kişi için gerekli değildir ve kalıcı sonuç garanti etmez.
Tedavi Edilmeyen Diş Hassasiyeti Ne Olur?
Dentin hassasiyetinin kendisi doğrudan bakterilerin diş sinirine ilerlediği bir kanal oluşturmaz ve her hassasiyet kanal tedavisine dönüşmez.
Ancak hassasiyete neden olan çürük, çatlak, erozyon veya diş eti hastalığı tedavi edilmezse sorun ilerleyebilir. Bu nedenle önemli olan yalnızca ağrıyı bastırmak değil, altta yatan nedeni belirlemektir.
Ağrı nedeniyle kişi fırçalamaktan kaçınırsa plak birikimi ve diş eti sorunları artabilir. Hassas bölge de nazik şekilde temizlenmeye devam edilmelidir.
Hangi Belirtilerde Diş Hekimine Başvurulmalıdır?
Şu durumlarda muayene geciktirilmemelidir:
- Hassasiyetin tek bir dişte başlaması
- Ağrının giderek artması
- Uyaran geçtikten sonra ağrının uzun sürmesi
- Kendiliğinden başlayan ağrı
- Gece uyandıran diş ağrısı
- Isırırken veya çiğnerken ağrı
- Dişte çatlak ya da kırık fark edilmesi
- Yüzde veya diş etinde şişlik
- Ateş
- Ağızda kötü tat veya iltihaplı akıntı
- Dişin renginde değişiklik
- Evde bakıma rağmen birkaç hafta içinde düzelmeme
Yüzde hızla artan şişlik, yutma veya nefes alma güçlüğü varsa acil değerlendirme gerekir.
Sıkça Sorulan Sorular
Diş hassasiyeti kendiliğinden geçer mi?
Beyazlatma veya diş taşı temizliği sonrasında gelişen bazı hassasiyetler zamanla azalabilir. Çürük, çatlak veya diş eti çekilmesine bağlı hassasiyet ise tedavi gerektirebilir.
Hassasiyet macunları ne kadar sürede etki eder?
Bazı kişiler birkaç gün içinde değişiklik hissedebilir. Belirgin etki için çoğunlukla birkaç haftalık düzenli kullanım gerekebilir.
Diş beyazlatma sonrası hassasiyet kalıcı mıdır?
Çoğunlukla geçicidir ancak süresi kişiden kişiye değişebilir. Şiddetli veya uzun süren ağrıda diş hekimi kontrolü yapılmalıdır.
Diş taşı temizliği mineyi aşındırır mı?
Uygun şekilde yapılan profesyonel temizlik diş minesini aşındırmayı amaçlamaz. İşlemden sonra açığa çıkan kök yüzeylerine veya geçici diş eti hassasiyetine bağlı sızlama görülebilir.
Diş eti çekilmesine bağlı hassasiyette dolgu yapılır mı?
Kök yüzeyinde belirgin doku kaybı varsa dolgu uygulanabilir. Her diş eti çekilmesinde dolgu yapılması gerekmez.
Sıcak ve soğukta anlık sızlama neden olur?
Açığa çıkan dentin kanallarındaki sıvı hareketi sinir uçlarını uyarabilir. Ancak çürük ve çatlak diş de benzer belirti oluşturabilir.
Sert diş fırçası hassasiyete neden olur mu?
Sert fırça ve fazla basınç, diş eti çekilmesine ve diş yüzeyindeki aşınmaya katkıda bulunabilir. Yumuşak kıllı fırça ve hafif basınç tercih edilmelidir.
Hassas dişleri fırçalamamak doğru mudur?
Hayır. Temizliği bırakmak plak ve diş eti sorunlarını artırabilir. Hassas bölgeler yumuşak fırça ve hafif basınçla temizlenmelidir.
Diş hassasiyeti kanal tedavisi gerektirir mi?
Basit dentin hassasiyeti kanal tedavisi gerektirmez. Diş sinirinde geri dönüşü olmayan iltihap veya başka ileri bir sorun varsa kanal tedavisi değerlendirilebilir.
Fiyat Bilgilendirmesi
T.C. Sağlık Bakanlığı mevzuatları ve yasal reklam sınırlandırmaları uyarınca, internet ortamında diş hassasiyeti tedavisi fiyatları, klinik ücretleri veya tıbbi kampanya paketleri gibi ticari bilgiler paylaşılmamaktadır.
Yasal Uyarı
Bu makale, yalnızca bilgilendirme amaçlı hazırlanmıştır. Sağlık durumunuzla ilgili kesin tanı, tedavi veya kişisel öneriler için mutlaka bir sağlık meslek mensubuna başvurmanız gerekmektedir.