Ağız Kokusu Neden Olur?
Ağız Kokusu (Halitozis) Nedir?
Ağız kokusu veya halitozis, kişinin nefesinde kendisinin ya da çevresindeki kişilerin fark edebildiği hoş olmayan koku bulunmasıdır. Geçici olabileceği gibi uzun süre devam eden bir sorun şeklinde de görülebilir.
Ağız kaynaklı kokunun önemli bölümünde bakterilerin protein içeren organik maddeleri parçalaması sonucunda oluşan uçucu kükürt bileşikleri rol oynar. Özellikle dilin arka yüzeyi ve periodontal cepler bu bileşiklerin oluşabileceği önemli alanlardır. (PubMed)
Ağız kokusunun tek başına ciddi bir hastalık belirtisi olduğu düşünülmemelidir. Çoğu vakada ağız içindeki daha sık ve tedavi edilebilir nedenler ön plandadır.
Ağız Kokusu En Sık Neden Olur?
Kalıcı ağız kokusunun büyük bölümü ağız içindeki nedenlerle ilişkilidir. Literatürde sık kullanılan tahminler olguların yaklaşık yüzde 80-90’ının oral kaynaklı olabileceğini belirtse de bu oran bütün hasta grupları için kesin bir değer olarak kabul edilmemelidir. (PubMed)
Başlıca ağız içi nedenler arasında:
- dil üzerinde biriken tabaka,
- gingivitis ve periodontitis gibi diş eti hastalıkları,
- derin çürükler,
- dişler arasında biriken gıda artıkları,
- bazı ağız enfeksiyonları,
- temizliği yeterli yapılmayan hareketli protezler,
- bazı uyumsuz restorasyonlar,
- ağız kuruluğu
yer alabilir.
Özellikle dil sırtındaki birikim, ağız içi halitoziste önemli kaynaklardan biridir. Bu nedenle ağız kokusu değerlendirmesinde yalnızca çürüklere değil dil ve diş eti sağlığına da bakılması gerekir. (PubMed)
Ağız Kuruluğu Neden Ağız Kokusu Yapar?
Tükürük ağız ortamının temizlenmesine, yiyecek kalıntılarının uzaklaştırılmasına ve ağız dokularının korunmasına katkıda bulunur. Tükürük miktarı azaldığında ağız içindeki kalıntıların ve bakteriyel ürünlerin uzaklaştırılması zorlaşabilir. Bu nedenle ağız kuruluğu kötü nefesle birlikte görülebilir. (Ada)
Uyku sırasında tükürük salgısının azalması sabah nefesinin daha belirgin kokmasına katkıda bulunan nedenlerden biridir. Sabah ağız kokusunun kısa sürede ağız bakımı ve yemek yeme sonrasında azalması çoğunlukla fizyolojik bir durumdur.
Ağız kuruluğuna;
- bazı ilaçlar,
- ağızdan solunum,
- yetersiz sıvı alımı,
- tükürük bezlerini etkileyen hastalıklar,
- baş-boyun bölgesine uygulanan bazı tedaviler
neden olabilir.
Ağız kuruluğu sürekli hale gelmişse yalnızca daha fazla su içmek yerine nedeni araştırılmalıdır.
Ağız Kokusunun Kaynağı Nasıl Bulunur?
Ağız Kokusu Nasıl Geçer?
Ağız kokusunun tedavisi nedene göre yapılır. Diş eti hastalığı bulunuyorsa periodontal tedavi, çürük veya enfeksiyon varsa gerekli diş tedavileri uygulanabilir. Protezlerin ve diş aralarının temizliği de ağız içi koku yükünü azaltmaya yardımcı olabilir.
Dilin nazikçe temizlenmesi özellikle belirgin dil tabakası bulunan kişilerde yararlı olabilir. Bununla birlikte dilin sert şekilde kazınması veya tahriş edilmesi gerekli değildir. Dil temizliğinin ağız kokusunu azaltabildiğine ilişkin çalışmalar olmakla birlikte etkinin büyüklüğü kullanılan yönteme göre değişmektedir. (PubMed)
Çinko, klorheksidin veya setilpiridinyum klorür gibi etkin maddeler içeren bazı ağız gargaralarının ağız kokusunu azaltabileceğine ilişkin veriler vardır. Ancak gargara altta yatan diş eti hastalığının veya çürüğün tedavisinin yerini tutmaz. Bazı ürünlere ilişkin kanıtların kesinliği de sınırlıdır. (PubMed)
Özellikle klorheksidin içeren ürünlerin uzun süre ve gelişigüzel kullanılması uygun değildir; kullanım gereksinimi ürün ve kişinin ağız sağlığına göre değerlendirilmelidir.
Ağız Kokusunu Önlemek İçin Neler Yapılabilir?
Düzenli ağız hijyeni birçok ağız kaynaklı koku nedenini azaltmaya yardımcı olur. Dişlerin günde iki kez florürlü diş macunuyla fırçalanması ve diş aralarının uygun yöntemle temizlenmesi temel bakımın parçalarıdır. Dil üzerinde belirgin tabaka bulunuyorsa nazik dil temizliği yapılabilir. Hareketli protezlerin de düzenli olarak temizlenmesi gerekir.
Ağız kuruluğu bulunan bazı kişilerde şekersiz sakız tükürük üretimini artırmaya yardımcı olabilir. Yeterli sıvı almak da özellikle susuzluğa bağlı ağız kuruluğunda yararlıdır.
Diş fırçasının değiştirilmesi yalnızca takvimde üç ay dolmasına bağlı değildir; kıllar belirgin biçimde aşındığında veya yıprandığında değiştirilmesi gerekir. Benzer biçimde herkesin kesin olarak altı ayda bir diş hekimine gitmesi gerektiği şeklinde tek bir takip aralığı bulunmaz. Kontrol sıklığı kişinin çürük, diş eti hastalığı ve genel ağız sağlığı riskine göre belirlenebilir.
Bademcik ve Sinüs Sorunları Ağız Kokusu Yapabilir mi?
Ağız içi nedenler dışlandıktan sonra kulak burun boğaz bölgesindeki bazı durumlar değerlendirmeye alınabilir.
Bademcik taşları (tonsillolitler) bademciklerin girintili bölgelerinde hücresel artık, mikroorganizma ve çeşitli maddelerin birikmesiyle oluşabilir. Bazı kişilerde belirgin kötü nefesle ilişkilidir.
Tonsillit, kronik burun tıkanıklığı ve ağızdan solunum da ağız kokusuna katkıda bulunabilir. Sinüzit bazı kişilerde kötü nefesle birlikte görülebilse de her geniz akıntısı veya sinüs hastalığının ağız kokusunun temel nedeni olduğu söylenemez. (nhs.uk)
Bu nedenle ağız muayenesinde belirgin neden bulunmayan ve eş zamanlı burun, boğaz veya bademcik yakınmaları olan kişilerin ilgili açıdan değerlendirilmesi gerekebilir.
Mide ve Reflü Ağız Kokusunun Başlıca Nedeni midir?
Genellikle hayır. Ağız kokusunun çoğu ağız içinden kaynaklandığı için kalıcı kötü nefeste doğrudan mideyi sorumlu tutmak doğru değildir.
Gastroözofageal reflü bazı kişilerde ağızda ekşi veya acı tat, regürjitasyon ve nefes kokusuyla birlikte görülebilir. Ancak ağız kokusu bulunan herkesin reflü, gastrit veya Helicobacter pylori açısından araştırılması gerekmez. Reflü ağız kokusunun olası ağız dışı nedenlerinden biridir, en sık nedeni değildir. (nhs.uk)
Bu nedenle yalnızca ağız kokusu şikâyetiyle rutin olarak endoskopi yapılması uygun bir ilk basamak yaklaşımı değildir. Öncelikle ağız ve diş eti kaynaklarının araştırılması daha anlamlıdır.
Yiyecekler, Sigara ve Açlık Ağız Kokusunu Nasıl Etkiler?
Soğan, sarımsak ve bazı yoğun aromalı besinler geçici nefes kokusuna neden olabilir. Bu besinlerin bazı uçucu bileşikleri emildikten sonra akciğerlerden verilen havayla da atılabildiği için yalnızca diş fırçalamak kokuyu hemen tamamen ortadan kaldırmayabilir.
Sigara ve diğer tütün ürünleri doğrudan nefes kokusuna katkıda bulunabilir. Ayrıca ağız kuruluğu ve periodontal hastalık gibi sorunlarla ilişkili olduklarından uzun dönemli ağız sağlığını da olumsuz etkileyebilir.
Uzun süreli açlık veya çok düşük karbonhidratlı beslenme sırasında keton üretimi artabilir. Bu durumda nefeste farklı, bazen aseton benzeri bir koku ortaya çıkabilir. Bu koku, bakteriyel ağız kokusuyla aynı mekanizmadan kaynaklanmaz.
Sıkça Sorulan Sorular
Sabahları ağız kokusu olması normal midir?
Sabah saatlerinde geçici ağız kokusu sık görülür. Uyku sırasında tükürük üretiminin azalması ve ağız içindeki bakteriyel ürünlerin birikmesi buna katkıda bulunabilir. Ağız bakımından sonra kaybolmayan veya gün boyunca devam eden koku ayrıca değerlendirilmelidir.
Reflü ağız kokusu yapar mı?
Reflü bazı kişilerde ağız kokusuna katkıda bulunabilir ancak kronik ağız kokusunun en sık nedeni değildir. Öncelikle ağız içi kaynakların değerlendirilmesi gerekir.
Dil temizliği ağız kokusuna iyi gelir mi?
Özellikle dil üzerinde belirgin tabaka bulunan kişilerde nazik dil temizliği koku oluşturan birikimi azaltmaya yardımcı olabilir. Ancak tek başına bütün ağız kokusu nedenlerini ortadan kaldırmaz.
Gargara ağız kokusunu tamamen geçirir mi?
Hayır. Bazı etkin maddeleri içeren gargaralar kokuyu azaltabilir ancak çürük, periodontal hastalık veya başka bir neden varsa bunun tedavisi gerekir. Gargara kalıcı tedavinin yerine geçmez.
Bademcik taşları ağız kokusuna neden olabilir mi?
Evet. Bademcik taşları bazı kişilerde belirgin ağız kokusuyla ilişkili olabilir. Tekrarlayan bademcik taşı, boğaz yakınmaları veya burun tıkanıklığı bulunuyorsa ayrıca değerlendirme gerekebilir.
Açlık ağız kokusu yapar mı?
Evet. Uzun süreli açlık ağız kuruluğunu artırabilir ve metabolik olarak keton oluşumuna yol açabilir. Bu nedenle geçici nefes kokusu görülebilir.
Geçmeyen ağız kokusunda hangi bölüme başvurulur?
Kalıcı ağız kokusunun sık nedenleri ağız içinde olduğu için ilk değerlendirme genellikle diş hekimliği alanında yapılabilir. Ağız içinde açıklayıcı bir neden bulunmazsa eşlik eden belirtilere göre kulak burun boğaz veya ilgili tıbbi bölümün değerlendirmesi gerekebilir.
Fiyat Bilgilendirmesi
Yasal Uyarı
+90 (312) 503 33 00
+90 532 685 52 98
Ufuk Üniversite Cad. Arma Kule
No : 11-B / 38 Kat 11-12 Çukurambar, Çankaya