Diş Eti Kanaması Nedenleri ve Tedavisi
Diş eti kanaması, çoğunlukla dişlerin çevresinde biriken bakteri plağının diş eti dokusunda oluşturduğu iltihaplanma nedeniyle ortaya çıkar. Fırçalama, diş ipi kullanma gibi durumlarda başlayabildiği gibi sert bir elmayı ısırırken de görülebilir. Kanamaya kızarıklık, şişlik, hassasiyet veya ağız kokusu eşlik ediyorsa diş eti hastalığı ihtimali değerlendirilmelidir.
Sağlıklı diş etlerinin düzenli ve nazik bir temizlik sırasında sürekli kanaması beklenmez. Bu nedenle tekrarlayan diş eti kanamasını yalnızca fırçanın sertliğine bağlamak doğru olmayabilir. En sık neden plak kaynaklı diş eti iltihabı olsa da yanlış fırçalama, kullanılan bazı ilaçlar, gebelikteki hormonal değişiklikler ve pıhtılaşmayı etkileyen sağlık sorunları da kanamayı artırabilir. (American Academy of Periodontology)
Diş Eti Kanaması Nedir?
Diş eti kanaması, dişleri çevreleyen yumuşak dokunun temasla veya kendiliğinden kanamasıdır. Çoğu kişide ilk olarak diş fırçalarken, diş aralarını temizlerken ya da elma gibi sert bir yiyeceği ısırırken fark edilir.
Diş eti dokusunda iltihap geliştiğinde bölgedeki damarlar genişler ve doku daha hassas hâle gelir. Bunun sonucunda normalde kanamaya neden olmayacak hafif bir temas bile kanamayı başlatabilir. Gingivitis olarak adlandırılan erken dönem diş eti hastalığında kızarıklık, şişlik ve kolay kanama sık görülen bulgulardır. Bu aşamada henüz dişi destekleyen kemikte kayıp oluşmaz ve uygun bakım ile tedavi sonrasında tablo gerileyebilir. (American Academy of Periodontology)
Diş eti kanamasının miktarı her zaman hastalığın şiddetini göstermez. Hafif bir iltihap belirgin kanama yapabilirken, tütün kullanan bazı kişilerde damar yanıtı baskılandığı için ileri diş eti hastalığı bulunmasına rağmen kanama daha az fark edilebilir. Bu nedenle değerlendirme yalnızca görülen kan miktarına göre yapılmaz.
Diş Eti Kanamasının En Sık Görülen Nedeni
Diş yüzeyinde ve diş eti sınırında biriken bakteri plağıdır. Plak, dişlerin üzerinde sürekli oluşan yapışkan bir tabakadır. Düzenli olarak temizlenmediğinde bakteriler diş etini tahriş eder ve gingivitis adı verilen erken dönem iltihaplanma ortaya çıkar.
Plağın zaman içinde sertleşmesiyle diş taşı oluşabilir. Diş taşı, pürüzlü yüzeyi nedeniyle yeni plakların daha kolay tutunmasına neden olur ve yalnızca diş fırçasıyla yok edilemez. Diş taşı bulunan bölgelerde diş etleri şişebilir ve fırçalama ya da diş arası temizliği sırasında kolayca kanayabilir. (ada.org)
Diş eti iltihabının erken döneminde genellikle yoğun ağrı görülmez. Bu nedenle kişi kanama dışında belirgin bir rahatsızlık hissetmeyebilir. Ağrının olmaması, diş etlerinin sağlıklı olduğu anlamına gelmez.
Diş Eti Kanaması Neden Olur?
Diş eti kanamasına yol açabilen başlıca durumlar şunlardır:
- Dişlerin ve diş aralarının yeterince temizlenmemesi
- Diş taşı birikimi
- Gingivitis ve periodontitis
- Sert fırçalama veya yanlış diş ipi kullanımı
- Uygun olmayan protez ve restorasyonlar
- Gebelik, ergenlik ve diğer hormonal değişiklikler
- Tütün ürünlerinin kullanılması
- Kontrol altında olmayan diyabet
- Ağız kuruluğuna yol açan ilaçlar veya sağlık sorunları
- Kanın pıhtılaşmasını etkileyen ilaçların kullanılması
- Bazı kan hastalıkları ve beslenme eksiklikleri
Diş eti kanaması yakın zamanda diş ipi kullanımına başlayan kişilerde görülebilir. Bunun nedeni çoğunlukla diş aralarında daha önce biriken plağa bağlı mevcut iltihaptır. Düzenli ve doğru temizlikle birkaç gün içinde azalması beklenebilir. Kanama devam ediyorsa yalnızca diş ipine bağlanmamalıdır.
Diş Eti Kanaması Nasıl Tedavi Edilir?
Diş eti kanamasının tedavisi, kanamaya yol açan nedenin belirlenmesiyle başlar. En sık neden plak ve diş taşı birikimi olduğu için tedavinin temelini profesyonel temizlik ile günlük ağız bakımının düzeltilmesi oluşturur. Ancak ileri diş eti hastalığı, kullanılan ilaçlar veya genel sağlık sorunları bulunuyorsa daha kapsamlı bir yaklaşım gerekebilir.
Muayene sırasında diş eti ceplerinin derinliği, diş taşı miktarı, diş eti çekilmesi ve kemik kaybı değerlendirilir. Gerekli görüldüğünde diş röntgenlerinden yararlanılarak hastalığın yalnızca diş etiyle sınırlı olup olmadığı incelenir.
Tedavinin amacı yalnızca kanamayı geçici olarak durdurmak değildir. İltihaba neden olan bakteri plağını uzaklaştırmak, diş etlerinin yeniden sağlıklı hâle gelmesini desteklemek ve hastalığın ilerlemesini önlemek hedeflenir.
Diş Eti Kanarken Fırçalamaya Devam Edilmeli midir?
Diş eti kanadığı için fırçalamayı bırakmak çoğu zaman sorunu kötüleştirir. Plak temizlenmediğinde iltihap artar ve diş etleri daha kolay kanar hâle gelir.
Temizlik şu şekilde sürdürülebilir:
- Yumuşak kıllı bir diş fırçası kullanılabilir.
- Fırça dişlere aşırı bastırılmamalıdır.
- Diş eti sınırı nazik ve kontrollü hareketlerle temizlenmelidir.
- Diş aralarında uygun diş ipi veya ara yüz fırçası kullanılabilir.
- Kanama görülen bölge tamamen atlanmamalıdır.
Diş ipinin diş etine sertçe çarptırılması geçici kanama oluşturabilir. İp, dişin yan yüzeyine yaslanarak kontrollü biçimde diş eti çizgisinin altına ilerletilmelidir.
Doğru temizliğe rağmen kanama yaklaşık bir hafta içinde azalmıyorsa veya daha da artıyorsa değerlendirme yapılmalıdır.
Diş Eti Kanamasını Önlemek İçin Neler Yapılabilir?
Diş eti kanamasını önlemede en etkili yaklaşım, bakteri plağının her gün düzenli olarak uzaklaştırılmasıdır. Yalnızca dişlerin görünen yüzeylerini fırçalamak yeterli olmayabilir; diş aralarının da temizlenmesi gerekir.
Günlük bakımda şu adımlar uygulanabilir:
- Dişleri günde iki kez florürlü diş macunuyla fırçalamak
- Diş aralarını her gün temizlemek
- Yumuşak kıllı ve uygun boyutta diş fırçası kullanmak
- Fırçayı yaklaşık üç ayda bir veya kılları bozulduğunda değiştirmek
- Tütün ürünlerinden uzak durmak
- Şekerli yiyecek ve içecekleri sınırlamak
- Ağız kuruluğu varsa nedenini değerlendirmek
- Diyabet gibi kronik hastalıkların kontrolünü aksatmamak
- Düzenli diş hekimi muayenelerine gitmek
Herkesin yılda tam olarak iki kez kontrole gitmesi zorunlu değildir. Kontrol sıklığı, kişinin çürük ve diş eti hastalığı riskine göre belirlenebilir. İleri periodontal hastalığı bulunan kişilerde daha kısa aralıklarla takip gerekebilir.
Diş Eti Kanamasına Hangi Belirtiler Eşlik Edebilir?
Diş eti kanaması çoğu zaman tek başına görülmez. Altta yatan diş eti hastalığının düzeyine göre farklı belirtiler eşlik edebilir.
Sık karşılaşılan belirtiler şunlardır:
- Kırmızı veya koyu renkli diş etleri
- Diş etlerinde şişlik
- Dokunmakla hassasiyet
- Fırçalama veya diş ipi sırasında kanama
- Sürekli ağız kokusu
- Ağızda kötü tat
- Diş eti çekilmesi
- Dişlerin normalden uzun görünmesi
- Diş aralarında yeni boşluklar oluşması
- Dişlerde sallanma
- Çiğneme sırasında rahatsızlık
Gingivitis aşamasında kanama, kızarıklık ve şişlik ön plandayken destek dokular henüz kaybedilmemiştir. İltihap periodontitise ilerlediğinde dişi çevreleyen kemik ve bağ dokuları zarar görebilir; bunun sonucunda diş eti çekilmesi, sallanma ve diş kaybı gelişebilir. (American Academy of Periodontology)
Sıkça Sorulan Sorular
Diş eti kanaması hangi vitamin eksikliğinden kaynaklanabilir?
C vitamini ve K vitamini eksikliklerinde kanama eğilimi artabilir. Ancak diş eti kanamasının en sık nedeni vitamin eksikliği değil, bakteri plağına bağlı iltihaptır. Takviye başlamadan önce eksiklik bulunup bulunmadığı değerlendirilmelidir.
Diş eti kanaması kendi kendine geçer mi?
Yanlış fırçalamaya bağlı kısa süreli tahriş düzelebilir. Plak veya diş taşı kaynaklı iltihapta ise neden ortadan kaldırılmadıkça kanama devam edebilir veya tekrarlayabilir.
Sert diş fırçası kullanmak kanama yapar mı?
Evet. Sert kıllı fırçalar ve aşırı basınç diş etlerini tahriş edebilir. Bununla birlikte sürekli kanamanın yalnızca fırça sertliğinden kaynaklandığı varsayılmamalıdır.
Diş eti kanaması ağız kokusuna neden olur mu?
Kanamaya yol açan plak ve diş eti iltihabı ağız kokusuyla birlikte görülebilir. Kanın kendisinden çok bakterilerin oluşturduğu bileşikler ve temizlenemeyen diş eti cepleri kötü kokuya neden olur.
Gebelikte diş eti kanaması normal midir?
Gebelikte hormonal değişiklikler nedeniyle diş etleri plağa karşı daha hassas hâle gelebilir. Sık görülmesi önemsiz olduğu anlamına gelmez; ağız bakımı ve kontroller sürdürülmelidir.
Diş taşları temizlendikten sonra kanama hemen geçer mi?
Kanama çoğu kişide birkaç gün içinde azalmaya başlar. İltihabın düzeyine göre diş etlerinin tamamen toparlanması birkaç hafta sürebilir.
Diş eti kanaması için hangi bölüme başvurulur?
İlk değerlendirme genel diş hekimi tarafından yapılabilir. İleri diş eti hastalıkları ve destek doku kayıplarıyla periodontoloji alanı ilgilenir.
Diş eti kanarken diş ipi kullanılabilir mi?
Evet. Doğru ve nazik teknikle diş arası temizliğine devam edilmelidir. İlk günlerde kanama olabilir; düzenli temizliğe rağmen azalmıyorsa kontrol gerekir.
Fiyat Bilgilendirmesi
Yasal Uyarı
+90 (312) 503 33 00
+90 532 685 52 98
Ufuk Üniversite Cad. Arma Kule
No : 11-B / 38 Kat 11-12 Çukurambar, Çankaya